jongeren bereikt, waarvan 317.655 meisjes
van de deelnemers zegt nu geïnformeerde keuzes te kunnen maken over de eigen seksuele gezondheid
wetten beïnvloed en/of bestaande wetten versterkt die de seksuele gezondheid en educatie van jongeren bevorderen
Break Free! 2021-2025
Break Free! was een vijfjarig programma (2021-2025) van Plan International en de Afrikaanse organisaties SRHR Africa Trust (SAT) en Forum for African Women Educationalists (FAWE). Het programma werd uitgevoerd in strategisch partnerschap met het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken, en ondersteund door kennispartners KIT Institute en Rozaria Memorial Trust.
Het programma had de missie om in negen Afrikaanse landen kindhuwelijken, tienerzwangerschappen en meisjesbesnijdenis tegen te gaan. Door jongeren te informeren en zelf een stem te geven, gemeenschappen te mobiliseren, en beleid te beïnvloeden, werkte het programma aan structurele verandering voor meisjes en jonge vrouwen.
Break Free! in Mali
Context in Mali
In Mali werkte Break Free! in de regio’s Bafoulabé, Bougouni, Kita en Yanfolila aan het terugdringen van kindhuwelijken, tienerzwangerschappen en meisjesbesnijdenis.
Ongeveer 54% van de vrouwen in Mali tussen 20 en 24 jaar is vóór haar 18e getrouwd, en 16% zelfs vóór haar 15e. Daarnaast is 28% van de meisjes tussen 15 en 19 jaar al eens zwanger geweest. Ook meisjesbesnijdenis is in Mali zeer gebruikelijk, ongeveer 89% van de vrouwen tussen 15 en 49 jaar en 70% van de meisjes tussen 0 en 14 jaar zijn ‘besneden’.
38.442
jongeren in Mali bereikt met informatie en onderwijs over seksuele gezondheid
Mijlpalen
- 17 regionale en nationale wetten beïnvloed en/of versterkt.
- Schooluitval door kindhuwelijken daalde van 9,7% naar 7% in de programmagebieden.
- 50 meisjes keerden terug naar school, waarvan al 23 meisjes slaagden voor hun eindexamen.
- 400 meisjes volgden een beroepsopleiding in vijf verschillende richtingen.
- Meer dan 1 miljoen mensen bereikt via televisiecampagnes.
Break Free! in Kenia
Context in Kenia
In Kenia werkte Break Free! in de regio’s Nairobi, Kajiado, Tharaka Nithi en Tana River aan het terugdringen van kindhuwelijken, tienerzwangerschappen en meisjesbesnijdenis.
Bijna 1 op de 4 Keniaanse meisjes wordt vóór haar 18e uitgehuwelijkt. Jaarlijks raken duizenden meisjes zwanger. Ieder jaar worden in Tharaka Nithi ongeveer 300 meisjes tussen 10 en 14 jaar moeder. Ongeveer 15% van de Keniaanse vrouwen tussen 15 en 49 jaar is ‘besneden’ en in sommige gebieden zoals Tharaka Nithi loopt dit op tot 27%.
44.960
Keniaanse jongeren bereikt met informatie en onderwijs over seksuele gezondheid.
Mijlpalen
- Meerdere scholen rapporteerden geen enkele zwangere examenkandidaat in schooljaar 2024–2025.
- 92 tienermoeders keerden terug naar school met behulp van steungroepen.
- 11 regionale en nationale wetten beïnvloed en/of versterkt.
- Regio’s waaronder Tharaka Nithi voerden officieel beleid tegen meisjesbesnijdenis in.
- 42 Break Free!-deelnemers gingen aan de slag binnen regionale bestuursorganen.
Break Free! in Niger
Context in Niger
In Niger werkte Break Free! in de regio’s Maradi en Tillabéry aan het terugdringen van kindhuwelijken, tienerzwangerschappen en meisjesbesnijdenis.
Vooral kindhuwelijken vormen in Niger een groot probleem: ongeveer 76% van de meisjes trouwt vóór haar 18e en in regio’s zoals Maradi is dit percentage zelfs 89%. Daarbij trouwt 28% van de meisjes zelfs vóór haar 15e. In Niger komen ook ‘distance marriages’ voor, waarbij meisjes ‘op afstand’ worden uitgehuwelijkt zonder zelf fysiek aanwezig te zijn. Vaak gebeurt dit zonder hun instemming. Deze huwelijken gaan vaak gepaard met tienerzwangerschappen. In Niger houdt 34,4% van de sterfgevallen onder meisjes jonger dan 19 jaar verband met een zwangerschap.
28.771
jongeren in Niger bereikt met informatie en onderwijs over seksuele gezondheid.
Mijlpalen
- 5 regionale en nationale wetten beïnvloed en/of versterkt.
- Dorpshoofden en lokale autoriteiten verboden kindhuwelijken en ‘distance marriages’.
- 11 Break Free! deelnemers gingen aan de slag binnen regionale bestuursorganen.
- 27 scholen voerden specifiek beleid voor kinderbescherming door.
- Meer dan 1.300 meisjes gingen voor het eerst naar school.
Break Free! in Burkina Faso
Context in Burkina Faso
In Burkina Faso werkte Break Free! in de regio Est (provincie Gourma) en Centre-Sud (provincies Zoundwéogo en Bazèga), en op nationaal niveau in de hoofdstad Ouagadougou, aan het terugdringen van kindhuwelijken, tienerzwangerschappen en meisjesbesnijdenis.
In Burkina Faso zijn ongeveer 3 miljoen vrouwen als kind getrouwd, waarvan 500.000 vóór hun 15e. Het geboortecijfer ligt op 93 geboortes per 1.000 meisjes van 15 tot 19 jaar, en 56% van de vrouwen is besneden.
Tijdens Break Free! (2021–2025) hebben politieke instabiliteit en ontheemding de risico’s voor meisjes vergroot en de implementatie van het programma belemmerd.
Helaas kon Burkina Faso niet worden meegenomen in de eindevaluatie van Break Free!, omdat de overheid niet op tijd toestemming gaf voor dataverzameling. Hierdoor is het lastig om de volledige impact van het programma in Burkina Faso goed te beoordelen en weer te geven.
Break Free! in Sudan
Context in Sudan
In Sudan werkte Break Free! in de staten Kassala en White Nile aan het terugdringen van kindhuwelijken, tienerzwangerschappen en meisjesbesnijdenis (FGM).
Hoewel het percentage meisjes dat besneden wordt langzaam afneemt (69% onder meisjes van 10–14 jaar), blijft het aantal hoog: 87% van de vrouwen in Sudan is besneden. Tienerzwangerschappen en kindhuwelijken komen ook veel voor: 66,1 geboortes per 1.000 meisjes en 34% van de vrouwen trouwt vóór haar 18e.
Sinds 2023 hebben conflict en grootschalige ontheemding (meer dan 11,5 miljoen mensen) het onderwijs en basisvoorzieningen ernstig verstoord, ook in Kassala en White Nile. Dit vergroot de risico’s voor meisjes en heeft grote impact gehad op de uitvoering van Break Free!.
3.820
Sudanese jongeren bereikt met informatie en onderwijs over seksuele gezondheid.
Mijlpalen
- 100 traditionele en religieuze leiders zetten zich in tegen kindhuwelijken en meisjesbesnijdenis.
- 1.800 jongeren bereikt via gecreëerde veilige ruimtes, waaronder 1.100 meisjes.
- Meer dan 200 jongeren getraind op het gebied van leiderschap en belangenbehartiging.
- 820 ‘dignity kits’ (met onder andere menstruatie- en verzorgingsproducten) uitgedeeld.
- Ongeveer 15.750 mensen bereikt via radio- en tv-uitzendingen over seksuele gezondheid en schadelijke praktijken.
Break Free! in Ethiopië
Context in Ethiopië
Break Free! werkte op nationaal- en beleidsniveau niveau vanuit de hoofdstad Addis Abeba en was actief in gemeenschappen in de Amhara-regio. Het programma richtte zich op het terugdringen van kindhuwelijken, tienerzwangerschappen en meisjesbesnijdenis.
In Ethiopië trouwt 40% van de vrouwen vóór haar achttiende. Het aantal tienerzwangerschappen blijft ook hoog met 70 geboortes per 1.000 meisjes van 15 tot 19 jaar.
Vanaf 2023 zorgt gewapend conflict in de Amhara-regio voor schoolsluitingen en beperkte bewegingsvrijheid. De aanpak van Break Free! in de Amhara-regio verschoof daarom vanaf 2023 van schoolactiviteiten naar meer voorlichting en ondersteuning in gemeenschappen.
Meer dan
100.000
jongeren in Ethiopië bereikt met informatie en onderwijs over seksuele gezondheid
Mijlpalen
- 18 regionale en nationale wetten beïnvloed en/of versterkt.
- Een nationale wet tegengehouden die zwangere meisjes zou uitsluiten van school.
- Meer dan 25 (pogingen tot) kindhuwelijken ontbonden en/of beboet in 2024.
- 88 religieuze en gemeenschapsleiders getraind op gendergelijkheid.
- 59 dorpsgroepen opgezet om onderwijs over seksuele gezondheid voort te zetten tijdens schoolsluitingen.
Break Free! in Malawi
Context in Malawi
Break Free! werkte in Malawi in de districten Lilongwe (Traditional Authority: Njewa) en Machinga (Traditional Authority: Chiwalo) aan het terugdringen van kindhuwelijken, tienerzwangerschappen en meisjesbesnijdenis (FGM). Malawi bestaat uit 28 districten, verdeeld over drie regio’s. Binnen deze districten spelen ‘Traditional Authorities’, onder leiding van traditionele leiders genaamd chiefs, een centrale rol in het dagelijks bestuur.
In Malawi is ongeveer 80% van de mensen jonger dan 35 jaar. 27% van de meisjes krijgt een kind vóór haar twintigste, en ongeveer één op de vijf meisjes tussen vijftien en negentien jaar is getrouwd.
196.738
jongeren in Malawi bereikt met informatie en onderwijs over seksuele gezondheid
Mijlpalen
- Meerdere kindhuwelijken werden stopgezet en ontbonden door ingrijpen van chiefs.
- Traditionele initiatierituelen voor adolescenten werden aangepast zodat meisjes niet te hoeven stoppen met school.
- Seksuele rituelen zoals ‘Kusasa fumbi’ werden actief ontmoedigd door chiefs.
- 18 regionale en nationale wetten beïnvloed en/of versterkt.
- Nieuwe financiering voor 2025–2029 veiliggesteld om het werk rond kindhuwelijken en seksuele gezondheid voort te zetten.
Break Free! in Zambia
Context in Zambia
In Zambia werkte Break Free! op nationaal niveau, en op gemeenschapsniveau in negen districten in de Oostprovincie (drie districten) en de Zuidprovincie (zes districten), aan het terugdringen van kindhuwelijken, tienerzwangerschappen en meisjesbesnijdenis (FGM).
In Zambia komen vooral kindhuwelijken en tienerzwangerschappen veel voor. Ongeveer 29% van de vrouwen tussen 20 en 24 jaar is vóór haar 18e getrouwd. In regio’s zoals de Oostprovincie loopt dit op tot 45%. Het geboortecijfer ligt op 115 geboortes per 1.000 meisjes van 15 tot 19 jaar, en 20,5% van de meisjes is al moeder of nu zwanger. Op het platteland is dit percentage hoger (28,4%) dan in stedelijke gebieden (13,2%).
177.390
jongeren in Zambia bereikt met informatie en onderwijs over seksuele gezondheid.
Mijlpalen
- 700 meisjes keerden terug naar school, nadat ze waren gestopt door zwangerschap of trouwen.
- Meer dan 87% van de jongeren gaf aan dat scholen veiliger zijn geworden.
- 31 regionale en nationale wetten beïnvloed en/of versterkt.
- Traditionele leiders grepen actief in bij kindhuwelijken.
- Binnen gemeenschappen steeg de acceptatie van voorlichting over seksuele gezondheid van 40% naar 75%.
Break Free! in Mozambique
Context in Mozambique
In Mozambique werkte Break Free! vooral in het district Mogovolas (provincie Nampula) en verder in Manhiça en Magude (provincie Maputo) aan het terugdringen van kindhuwelijken, tienerzwangerschappen en meisjesbesnijdenis (FGM).
In Mozambique komen vooral kindhuwelijken en tienerzwangerschappen veel voor. Het geboortecijfer ligt op ongeveer 180 geboortes per 1.000 meisjes van 15 tot 19 jaar. Meer dan 20% van de schooluitval hangt samen met zwangerschap, en ongeveer 12% met kindhuwelijken.
In 2024–2025 zorgden politieke onrust en verstoringen van publieke diensten ervoor dat activiteiten in delen van de provincie Nampula tijdelijk stil kwamen te liggen.
24.888
jongeren in Mozambique bereikt met informatie en onderwijs over seksuele gezondheid.
Mijlpalen
- Schooluitval door zwangerschap daalde van 20,7% naar 3,6% in de programmagebieden.
- Schooluitval door kindhuwelijken daalde van 12,3% naar 2,2% in de programmagebieden.
- 483 meisjes keerden terug naar school (waarvan 173 na een kindhuwelijk).
- Het aantal meisjes op school steeg van 2.933 naar 11.896 in de programmagebieden.
- Gebruik van anticonceptie onder meisjes (10–24 jaar) steeg met 42% in de programmagebieden.
De impact van Break Free!
Bekijk via de onderstaande knop het volledige eindrapport van vijf jaar Break Free! (2021-2025)
In vijf jaar tijd bereikte Break Free! meer dan 600.000 jongeren met betrouwbare informatie over gezondheid, rechten en levenskeuzes. Tegelijkertijd werden honderden maatschappelijke organisaties, veel daarvan geleid door jongeren, sterker in hun rol als pleitbezorgers voor gelijkheid, onderwijs en bescherming van meisjes. Zo is er een actief netwerk ontstaan dat ook na afloop van het programma voortleeft.
Break Free! droeg zichtbaar bij aan betere toegang tot onderwijs: Steeds vaker kozen ouders, leraren en gemeenschappen ervoor om meisjes te steunen in hun opleiding in plaats van hen vroeg uit te huwelijken. Ook meisjes die eerder waren uitgevallen konden vaak terugkeren naar school.
Daarnaast hielp het programma bij het versterken van wetten en afspraken die meisjes beschermen en hun rechten beter vastleggen. Jongeren speelden hierin zelf een actieve rol: zij gingen in gesprek met ouderen, namen deel aan beleidsorganen en hielpen veranderingen van binnenuit vorm te geven.
Break Free! in Sudan
Meer lezen over Break Free! in Sudan?
Yosra groeit op in door conflict geteisterd Sudan
“Confusion between the religious and the social” – KIT (Engels)
Break Free! in Niger
Wil je meer lezen over Break Free! in Niger?
Sexual-and-reproductive-health-education-in-Mali-Burkina-Faso-and-Niger-summary (Engels)
Break Free! in Mozambique
Meer lezen over Break Free! in Mozambique?
Youth advocacy on Sexual and Reproductive Health and Rights in Mozambique – KIT (Engels)
Break Free! in Mali
Break Free! in Malawi
Meer lezen over Break Free! in Malawi?
Peace (24) wil het taboe rondom seksuele gezondheid doorbreken
“Nothing for them, without them” – KIT (Engels)
‘I Trust YouthWyze’ – KIT (Engels)
Community bylaws concerning sexual and reproductive health and…
Break Free! in Kenia
Meer lezen over Break Free! in Kenia?
Poria: “Niet naar school gaan zou ik verschrikkelijk vinden”
Met haar opleiding kon Martha een gedwongen huwelijk voorkomen
Break Free! Exploring intergenerational divides around sexual…
Dispatch from Kenya – KIT (Engels)
Break Free! in Ethiopië
Meer lezen over Break Free! in Ethiopië?
Youth-led Advocacy in Ethiopia – KIT (Engels)
Learning from the positive parenting intervention by Break Free! in…
Natanim (20) overhandigt Wereldmeisjesdagrapport aan ministerie…
“Als activist loop je altijd gevaar, maar dat houdt me niet tegen”
Break Free! in Burkina Faso
Meer lezen over Break Free! in Burkina Faso?
Sexual-and-reproductive-health-education-in-Mali-Burkina-Faso-and-Niger-summary-ENG.pdf (Engels)















